Puerto Riko

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Estado Libre Asociado de Puerto Rico
Commonwealth of Puerto Rico
Puerto Riko
Flagg Puerto Riko
(Flagg Puerto Riko)
Skjaldarmerki Puerto Riko
(Skjaldarmerki Puerto Riko)
Tjóðarslagorð: "Juan es su nombre"
(enskt: "John is his name")
Tjóðsangur: "La Borinqueña"
LocationPuertoRico.png
Alment mál Spanskt, Enskt
Høvuðsstaður San Juan
Presidentur Barack Obama
Guvernør Alejandro Javier García Padilla
Fullveldi Einki 1
Vídd
 - tilsamans
 - vøtn (%)
 
8 959 km²
1,6 %
Íbúgvar
 - tilsamans 2010
 - tættleiki
 
3 752 789
418,8/km²
Gjaldoyra Amerikanskur dollari
Tíðarøki UTC -4
Økisnavn á alnetinum .pr
Telefonkota +1
1Puerto Riko hevur sjálvstýri, men er undir amerikonskum yvirræði.

Samveldið Puerto Riko (spanskt: Estado Libre Asociado de Puerto Rico, enskt: the Commonwealth of Puerto Rico) er eitt amerikanskt hjáland í Karibia. Á Puerto Riko hevur USA ræðið, og hevur tað gjørt nógv fyri at bøta um teir ymsu vinnuvegirnar; men landið er so tættbygt, at tað føðir ikki fólkið, og nógv fólk flytur til USA.

Gjaldoyrað, ið nýtt verður, er amerikanskur dollari (USD).

Politikkur[rætta | rætta wikitekst]

Fólkaatkvøða 6. novembur 2012 [1]:
Vilt tú hava loysing frá USA?
Val Atkvøður Prosent
Yes check.svg Nei, lutstatur í USA 834,191 61.11
Nei, verandi hjáland-støðu 454,768 33.34
Ja 74,895 5.55
Ógyldugar ella blankar atkvøður 515,115 (27.41)
Upptaldar atkvøður 1,878,969 100.00
Atkvøðurætt og atkvøðuprosent 2,402,941 78.19

Politiska støðan[rætta | rætta wikitekst]

Puerto Riko gjørdist amerikanskt hjáland 17. januar í 1917. Puerto Riko segði nei til loysing frá USA 6. november í 2012; 61,16 prosent av teimum, ið greiddu atkvøðu, valdu sjálvstøðugur lutstati í USA fram um fult sjálvstýri.[2][3] Bara 5,49 prosent av teimum, sum tóku lut í fólkaatkvøðuni atkvøddu ja fyri at Puerto Riko skuldi gerast sjálvstøðug tjóð. Fyri loysing atkvøddu 74,895 veljarar. Men alt bendir á, at valluttøkan var lág; 78,19 prosent hava verið á valið, men 27,41 % atkvøddu blankt.[4] 33,34 prosent tóku undir við verandi hjáland-støðu.

Fólkið[rætta | rætta wikitekst]

Flestu puertorikanar eru av spanskari og afrikanskari ætt. Flestu fólk búgva í býum, og ein triðingur av fólkinum í landinum býr í høvuðsstaðnum (San Juan). Fólkavøksturin ger, at mong mega búgva í húsum, ið verða reist stutt frá stóru býunum. Summi flyta til USA og búseta seg har. Flestu fólk hava góð kor, og útbúgvingarverkið og heilsuverkið eru væl fyri.

Søga[rætta | rætta wikitekst]

Spania legði landið undir seg stutt eftir, at Kolumbus kom hagar, og tað var spanskt hjáland til í 1890-árunum, tá ið USA legði landið undir seg. Hóast spanskt er alment mál í Puerto Riko, er landið tætt knýtt aftur at USA.

Búskapur[rætta | rætta wikitekst]

Lágur skattur og bílig arbeiðsmegi fingu mangar amerikanskar fyritøkur at flyta higar, og hetta hevur elvt til støðuga búskaparliga framgongd. Týdningarmesti ídnaðurin í Puerto Riko er klædnavirking.

Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]

Veðurlagið er heitt tropuveður. Kort yvir Puerto Riko:

Rico.png

Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  1. http://64.185.222.182/REYDI_Escrutinio12/index.html#es/default/OPCIONES_NO_TERRITORIALES_ISLA.xml
  2. http://www.cnn.com/2012/11/07/politics/election-puerto-rico/
  3. http://www.nytimes.com/2012/11/25/opinion/sunday/will-puerto-rico-be-americas-51st-state.html?pagewanted=all&_r=0
  4. http://64.185.222.182/REYDI_Escrutinio12/index.html#es/default/OPCIONES_NO_TERRITORIALES_ISLA.xml


Lond í Norðuramerika
Antigua og Barbados | Bahamasoyggjar | Barbados | Belis | Dominika | Dominkolýðveldið | El Salvador | Grenada | Guatemala | Haiti | Honduras | Jamaika
Kanada | Kosta Rika | Kuba | Meksiko | Nikaragua | Panama | St. Kitts og Nevis | St. Lusia | St Vinsent og Grenadinoyggjar | Trinidad og Tobago | Sameindu Statirnir
Sjálvstýrandi øki: Anguilla | Aruba | Amerikonsku Jómfrúoyggjar | Bermuda | Bretsku Jómfrúoyggjar | Caymanoyggjar | Grønland
Guadeloupe | Martinique | Montserrat | Niðurlendsku Antilloyggjar | Puerto Riko | Saint-Pierre og Miquelon | Turks- og Caicosoyggjar



Flag of the United States.svg
Høvuðsstaðarøki
Flag of the United States.svg
District of Columbia
Amerikanskir statir
Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · Colorado · Connecticut · Delaware · Florida · Georgia · Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kalifornia · Kansas · Kentucky · Louisiana · Maine · Maryland · Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey · New Mexico · New York · Norðurcarolina · Norðurdakota · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pennsylvania · Rhode Island · Suðurcarolina · Suðurdakota · Tennessee · Texas · Utah · Vermont · Vesturvirginia · Virginia · Washington · Wisconsin · Wyoming
Amerikonsk hjálond
Amerikanska Sámoa · Bakeroyggj · Guam · Howlandsoyggj · Jarvisoyggj · Johnston Koralloyggj · Jómfrúoyggjar ·
Kingmanoyggj · Midwayoyggjar · Navassaoyggj · Norðaru Marianaoyggjar · Palmyra Koralloyggj · Puerto Riko · Wakeoyggj