Guam

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Territory of Guam
Guåhan
Flagg Guam
(Flagg Guam)
Skjaldarmerki Guam
(Skjaldarmerki Guam)
Tjóðarslagorð: "Where America's Day Begins"
Tjóðsangur: Fanohge Chamoru
LocationGuam.png
Alment mál Enskt, Chamorro
Høvuðsstaður Hagåtña
Forseti Barack Obama (D)
Guvernørur Eddie Calvo (R)
Fullveldi Onki1
Vídd
 - tilsamans
 - vøtn (%)
 
545 km²
0 %
Íbúgvar
 - tilsamans 2014
 - tættleiki
 
161,001
320/km²
Gjaldoyra Amerikanskur dollari (USD)
Tíðarøki UTC +10
Økisnavn á alnetinum .gu
Telefonkota +1 671
1Guam hevur sjálvstýri, men er undir amerikonskum yvirræði.

Guam (chamorro: Guåhan, enskt: The Territory Of Guam) er eitt amerikanskt hjáland í Oseania. Guam hevur umleið 160 túsund íbúgvar. Høvuðsstaður er Hagåtña, har búgva bara 1.100 fólk. BTÚ fyri hvønn íbúgva í landinum er $ 28,700. Eddie Calvo (føddur 29. august 1961 í Tamuning, Guam) er guvernørur [1]. Hann umboðar republikanararnar. Guam er størsta oyggin í Mikronesia. Guam eru limir í Compact of Free Association við Sambandsríki Amerika.

Í 2013 var kent at Norðurkorea hevur flutt rakettútskjótingar rampar til eysturstrondina [2]. Í apríl 2013 kom fram at politiska leiðslan í Norðurkorea hevði góðkent ætlanir um eitt eirindaleyst kjarnorkuálop á amerikonsk mál. Ein tænastumaður í amerikonsku fregnartænastuni CIA sigur við CNN at sambært teirra informasjóndeira so kann ein rakettútskjóting koma heilt skjótt. Informasjónin byggir á avlurting av internum norðurkoreanskum samskifti. Talan kann vera um eitt beinleiðis álop á amerikanskar basur í Asia, Guam ella Hawai'i. Amerikanska verjumálaráðið Pentagon hevur gjørt greitt, at teir fara at senda rakettverjuskipanir til kyrrahavsoynna Guam, har USA hevur eina stóra hernaðarstøð. USA hevur áður sent B-1B «Lancer»-flogfør til Guam til tess at ræða Norðurkorea [3][4].

Søga[rætta | rætta wikitekst]

Trý skip úr spanska rannsóknarflotanum, sum skuldu sigla kring jørðina við portugisiska sjófaranum Ferdinandi Magellan (148027. apríl 1521) sum høvuðsmanni, sigldu um tað ovurstóra Kyrrahav. Tey komu fram á tvær smáar polynesiskar oyggjar á vegnum. At enda í mars 1521 kom Magellan til Guam, størstu oynna á Marianoyggjum, tá var manningin illa fyri, og nógvir vóru deyðir [5].

Fólkið[rætta | rætta wikitekst]

23 prosent av fólkinum livir í fátækradømi (2001). 11.4 prosent av fólkinum er arbeiðsleys og miðallívsævin í landinum er 78.93. Undir 1 prosent av fólkinum eru ikki lesifør [6].

Mál[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsmálið í Guam er enskt, men flest øll tosa eisini tað gamla málið, chamorro. Á bygd tosa nógv bara chamorro, og í býunum tosa summi bara enskt.

Búskapur[rætta | rætta wikitekst]

Inn- og útflutningurin av vørum skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2006, sær soleiðis út sambært CIA World Factbook [7]:

Útflutningur Innflutningur
1. Flag hjá Japan Japan 67.2 % Flag hjá Singapore Singapor 50 %
2. Flag hjá Singapore Singapor 11.6 % Flag hjá Suðurkorea Suðurkorea 21.4 %
3. Flag of the United Kingdom Bretland 4.8 % Flag hjá Japan Japan 14 %
4. Flag hjá Hong Kong Hongkong 4.6 %

Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  1. http://www.kuam.com/story/13433310/2010/11/02/calvo-claims-victory-in-razor-thin-gubernatorial-race?redirected=true
  2. http://www.vg.no/nyheter/utenriks/nord-korea-soer-korea/soer-korea-nord-korea-skjoet-opp-kortdistanseraketter/a/10110313/
  3. http://www.nrk.no/verden/fryktar-nordkoreansk-rakettangrep-1.10973871
  4. http://www.businessinsider.com/david-cenciotti-aviationist-us-amasses-strategic-bombers-near-dprk-2013-4
  5. http://books.google.com/books?id=ZG7ZMAbv_jAC&pg=PA138&lr=&as_brr=3#v=onepage&q&f=false
  6. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gq.html
  7. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gq.html


Flag of the United States.svg
Høvuðsstaðarøki
Flag of the United States.svg
District of Columbia
Amerikanskir statir
Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · Colorado · Connecticut · Delaware · Florida · Georgia · Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kalifornia · Kansas · Kentucky · Louisiana · Maine · Maryland · Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey · New Mexico · New York · North Carolina · North Dakota · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pennsylvania · Rhode Island · South Carolina · South Dakota · Tennessee · Texas · Utah · Vermont · Virginia · Washington · West Virginia · Wisconsin · Wyoming
Amerikonsk hjálond
Amerikanska Sámoa · Bakeroy · Guam · Howlandoy · Jarvisoy · Johnstonoy · Jómfrúoyggjar ·
Kingman Reef · Midwayoyggjar · Navassaoy ·Norðurmarianoyggjar · Palmyraoy · Puerto Riko · Wakeoy