West Virginia

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Flagg Skjøldur
Flag of West Virginia.svg Seal of West Virginia.svg
Map of USA WV.svg
Land: Flag of the United States USA
Alment mál: Enskt (de facto)
Høvuðsstaður: Charleston
Størsta býur: Charleston
Innlima: 28. apríl 1788
Guvernørur: Earl Ray Tomblin (D)
Vídd: 62,755 km²
Íbúgvar (2014): 1,850,326
fyri km²: 29/km²
Tíðarzona: UTC -5/-4
Heimasíða: www.wv.gov

West Virginia ella Vesturvirginia (enskt: State of West Virginia) er ein statur í USA. Charleston er høvuðsstaðurin og størsti býurin. Har búgva umleið 1,8 mió. fólk, sum eru millum tey fátækastu í USA. Av hesum búgva eini 225 túsund í Charleston. Í 1863 bleiv West Virginia lutstatur í USA. Í norðri hevur hann mark við Pennsylvania, í eystri við Maryland og Virginia, í suðri við Virginia, og í vestri við Kentucky og Ohio. West Virginia liggur í Appalachiufjøllunum. Eyknevni hansara er Fjallstaturin (enskt: Mountain State). Appalachiufjøll fara ígjøgnum West Virginia, Virginia og North Carolina.

Í mong ár var nógv kol høgt her og nýtt til brenni í stálvirkjunum. Nú eru mong nám og stálvirki latin aftur, og mong arbeiðspláss farin fyri skeytið. Hóast nógv hevur verið gjørt til tess at menna ferðamannavinnuna har, er økið við Appalachufjøll eitt hitt fátækasta í USA. Í West Virginia er tó nógv og fjølbroytt náttúrutilfeingi, millum annað kol og skógur. West Virginia eru eitt skurvut fjallaland við høgum tindum, brøttum bergum og grønum líðum. Tann hægsti tindurin, Spruce Knob, er næstan 1500 metrar høgur. West Virginia liggur miðskeiðis í Appalachia, og vanliga liggur kavi har longu frá miðskeiðis í november til byrjanina av mai.

Mentan[rætta | rætta wikitekst]

Bluegrass-tónleikur er sprottin úr fólkasangi í West Virginia.
West Virginia er fjallaland, hægsta fjallið er 1500 metrar høgt.

Bluegrass-tónleikur tók seg upp sum fólkatónleikur ímillum fátæka fólkið í West Virginia. Hetta tónleikaslagið er partur av einari gamlari siðvenju í eystara parti av Norður-Amerika kallað Appalachia.[1] Tað er ávirkað av enskum sangi, írskum og skotskum violinspæli, hymnum og blues frá afrikansku amerikanarunum, sum vóru kendir sum framúr banjospælarar.[2] Økið í Appalachunum gjørdist eitt kolanámsøki í 20. øld[3], og har var ógvusligt fátækradømi, hungur og hall, men eisini stríðsvilji. Økið var á sinni kent fyri tey mongu verkfallini og námsabeiðarafeløg, sum stríddust fyri rættindi hjá teimum mongu kolanámsfamiljunum í Appalachunum. Eitt ótal av tónleikarum hevur sínar røtur og sín íblástur frá júst hesum tónleikaslagnum úr Appalachunum: Stanley Brothers góvu sangin “Man of Constant Sorrow” út í 1951, í 1960 spældi Joan Baez ein annan variant av sanginum inn, sum æt “Girl of Constant Sorrow”, Bob Dylan hevði sangin á sínari fyrstu plátu í 1962 og Rolling Stones hava partar av tekstinum við í “Let it Loose”, sum er á plátuni Excile On Main Street, sum kom út í 1972.

West Virginia er millum annað nevnd í sanginum "Take Me Home, Country Roads" hjá John Denver (1972).

Dýralívið[rætta | rætta wikitekst]

West Virginia er gitið fyri sínar høgu, brøttu fjøllini og fjølbroytta dýralívið, ið fær mong ferðafólk at koma hagar. Har eru til dømis úlvur, bjørn, revur, hjørtur og kongaørn. Í skóginum eru eisini til dømis hara og elgur. Har byggja rovfuglar, til dømis heykur, falkur og ugla, og smáfuglar í stórum tali.

 Bjørnin er skógardýr og dámar væl í brattlendi. Bjørnin er størsta rovdýrið í West Virginia.[4] Í 2009 vóru 8000 bjarnir í West Virginia.[5] Bjørnin etur alt møguligt, men tó mest røtur, ber og aðrar plantur. Tað hendir tó, at hon bæði tekur elg og reinsdýr. Bjørnin rennur sera skjótt, tá hon veiðir, og hon megnar at fylgja fonginum fleiri kilometrar. Um veturin liggur bjørnin í híð. Híðið kann t.d. vera eitt helli ella ein hola. Bjørnin er yvir 2 metrar long og vigar um leið 300 kg. Hon kann blíva 12-20 ára gomul. Bjørnin er ikki friðað í West Virginia.[6]



Hjørturin er vanligur í stórum pørtum av West Virginia. Hann livir í flokkum. Hjørturin klárar seg best á opnum bøi, men livir eisini í skógi og niðan móti fjøllunum. Honum dámar ikki so væl at koma nær menniskjum. Um dagin bindur hann frið, men um náttina fer hann at finna sær okkurt etandi. Hjørturin etur plantur. Um summarið etur hann lyng, gras, leyv og røtur, og um veturin etur hann m.a. lyng og skón. Hjørtur er 120-150 cm høgur og kann viga upp til 800 kilo. Hann kann gerast 25 ára gamal. Hjørtur verður veiddur um alt West Virginia í tíðarskeiðnum september-desember.[7]

Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  1. Robert Cantwell, Bluegrass Breakdown: The Making of the Old Southern Sound (University of Illinois Press, 2002), s. 65-66.
  2. Olive Dame Campbell & Cecil J. Sharp, English Folk Songs from the Southern Appalachians, Comprising 122 Songs and Ballads, and 323 Tunes, G. P. Putnam's Sons, 1917, s. xviii.
  3. http://themoonlitroad.com/coal-mining-appalachia/
  4. http://www.wvstateparks.com/natfaqs.htm
  5. http://www.wvstateparks.com/natfaqs.htm
  6. http://www.wvdnr.gov/Regulations/hunting_hrBeargr.shtm
  7. http://www.wvdnr.gov/hunting/Regs1415/Season_dates.pdf


Flag of the United States.svg
Høvuðsstaðarøki
Flag of the United States.svg
District of Columbia
Amerikanskir statir
Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · Colorado · Connecticut · Delaware · Florida · Georgia · Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kalifornia · Kansas · Kentucky · Louisiana · Maine · Maryland · Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey · New Mexico · New York · Norðurcarolina · Norðurdakota · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pennsylvania · Rhode Island · Suðurcarolina · Suðurdakota · Tennessee · Texas · Utah · Vermont · Vesturvirginia · Virginia · Washington · Wisconsin · Wyoming
Amerikonsk hjálond
Amerikanska Sámoa · Bakeroyggj · Guam · Howlandsoyggj · Jarvisoyggj · Johnston Koralloyggj · Jómfrúoyggjar ·
Kingman Koralloyggj · Midwayoyggjar · Navassaoyggj · Norðaru Marianaoyggjar · Palmyra Koralloyggj · Puerto Riko · Wakeoyggj