Andorra

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Principat d'Andorra
Prinsadømið Andorra
Flagg Andorra
(Flagg Andorra)
Skjaldarmerki Andorra
(Skjaldarmerki Andorra)
Tjóðarslagorð:
Virtus Unita Fortior
Tjóðsangur: El Gran Carlemany, Mon Pare

Hin stóri Karlamagnus, faðir mín

Europe location ANR.png
Alment mál Katanlanskt
Høvuðsstaður Andorra la Vella
Stjórnarleiðari Antoni Martí Petit (DA)
Franskur hjáprinsur François Hollande (PS)
Fullveldi Paréage 1278
Vídd
 - tilsamans
 - vøtn (%)
 
468 km²
0
Íbúgvar
 - tilsamans 2013
 - tættleiki
 
76 098
162/km²
Gjaldoyra Evro
Tíðarøki GMT +1
Økisnavn á alnetinum .ad
Telefonkota +376

Andorra (Katalanskt: Andorra), officially: The Prinsadømið Andorra (Katalanskt: Principat d'Andorra) er eitt lítið landfast land í Útsynningsevropa í eystaru Pyreneunum og hevur mark við Spaniu og Frakland.

Høgt uppi í Pyrineafjøllum, á markinum ímillum Fraklands og Spania, er lítla landið Andorra. Landið er fríríki, og stjørnarovastar eru spanski biskupurin av Uruguel í landnyrðingsspania og franski forsetin í felag. Katanlanskt er alment mál; men mong tala eisini franskt og spanskt. Einasti stóri býur í landinum er høvuðsstaðurin, Andorra la Vella.

Navnauppruni[rætta | rætta wikitekst]

Navnið "Andorra" er av ókendum uppruna, men (sambært Joan Coromines) heilt vist fyrirómverskt.

Søga[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Andorrisk søga


Politikkur[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Andorriskur politikkur


Landið verður stýrt av einum tingi (Consell General) við 28 tingmonnum, sum velja ein syndikus og tveir hjálparmenn til at hava umsitingina í hondum.

Kommunur[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Kommunur í Andorra
Andorramap.png

Andorra hevur sjey kommunur, ið verða nevndar comuns (eintal comú):

Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Andorrisk landafrøði


Á markinum millum Spania og Frakland er víðført fjallalendi, Pyreneurnar. Hetta eru høg fjøll, summir topparnir fara upp um 3,000 m. Í einum dali uppi millum fjøllini er eitt lítið sjálvstøðugt land, Andorra.

Búskapur[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Andorriskur búskapur


Fólkasamanseting[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Andorrisk fólkasamanseting


Tann rómversk-katólska kirkjan er størsti trúarbólkur í Andorra; umleið 88 % av fólkinum eru rómverskir katolikkar í 2011.[1]

Mál[rætta | rætta wikitekst]

Tað almenna málið er katalanskt, men tó eru tað mong, ið tosa spanskt. Í Andorra hevur eisini spanskt støðu sum alment viðurkent minnilutamál.

Móðurmál  %
Katalanskt 38.8%
Spanskt 35.4%
Portugusiskt 15%
Franskt 5.4%
Onnur mál 5.5%
2005 3 PoliticaLinguistica.pdf

Mentan[rætta | rætta wikitekst]

Høvuðsgrein: Andorrisk mentan


Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]

Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  1. http://www.pewforum.org/2011/12/19/table-christian-population-as-percentages-of-total-population-by-country/


Lond í Evropa
Albania | Andorra | Armenia² | Aserbadsjan¹ | Belgia | Bosnia-Hersegovina | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finnland | Frakland | Georgia¹ | Grikkaland | Hvítarussland | Írland | Ísland |
Italia | Kasakstan¹ | Kekkia | Kosovo | Kroatia | Kýpros² | Lettland | Liktinstein | Litava | Luksemburg | Lýðveldið Makedónia (FYROM) | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Niðurlond | Noreg |
Pólland | Portugal | Rumenia | Russland¹ | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Sveis | Svøríki | Turkaland¹ | Týskland | Ukraina | Ungarn | Vatikanríkið
Sjálvstýrandi øki: Akrotiri og Dhekelia² | Áland | Føroyar | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man
1. Land lutvíst í Asia. 2. Landafrøðiligani í Asia, men ofta roknað sum partur av Evropa av mentanarligum og søguligum ávum.
Wikimedia Commons logo
Sí miðlasavnið