Belgia
|
|||
| Tjóðarslagorð: L’union fait la force | |||
| Tjóðsangur: La Brabançonne | |||
| Alment mál | Franskt, niðurlendskt, týskt | ||
| Høvuðsstaður | Brussel | ||
| Kongur | Filip | ||
| Forsætisráðharri | Charles Michel | ||
| Fullveldi | 1830 | ||
| Vídd - tilsamans - vøtn (%) |
30 528 km² 6,20 |
||
| Íbúgvar - tilsamans 2012 - tættleiki |
11 035 948 362/km² |
||
| Gjaldoyra | evra | ||
| Tíðarøki | UTC +1 | ||
| Økisnavn á alnetinum | .be | ||
| Telefonkota | +32 |
||
Belgia (franskt: Belgique, niðurlendskt: België, týskt: Belgien) er eitt land í Evropa. Høvuðsstaður er Brussel, og landið hevur umleið 11 milliónir íbúgvar. Mót norðri hevur Belgia mark við Niðurlond, í eystri við Týskland og Luksemburg, í surðri við Frakland og móti vestri er Norðsjógvurin, strandarlinjan er bert 65 km. Trý mál verða talað í Belgia. Sunnanfyri, við franska markið, talar fólkið franskt. Norðanfyri Brússel er málið flamskt, ið er nær skylt við niðurlendskt. Eystast í landinum er almenna málið týskt. Í Brússel talar mesta fólkið franskt, men mong tala eisini flamskt. Belgia var fyrst undir sponskum og so undir eysturríkskum ræði. Í 1815 varð landið sameint við Niðurlond. Í 1830 gjørdu belgiamenn uppreistur og tóku loysing, og Belgia gjørdist sjálvstøðugt kongsdømi.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Belgia gjørdist sjálvstøðugt land í 1830, tá tað loysti frá Niðurlondum. Landamørkini, ið nú eru, vórðu sett í 1919.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Belgia var við til at seta ES á stovn, og høvuðssæti hjá ES er í Brussel. NATO hevur eisini sítt høvuðssæti í Belgia.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Franskir og flamskir matsiðir hava ávirkað belgiska matgerð. Súpan er vælumtókt, og mangir landslutir hava sínar egnu uppskriftir. Ein serrættur er skeldýr og kips, sum bæði fæst á dýrum matstovum og úr smáum matsølubúðum á gøtunum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Meuseá skilur landið í tvíningar. Fyri norðan er fláur, fruktagóður slætti heilt út at strondini. Í landsynningspartinum eru Ardennufjøll; har er jørðin kørg, og garðarnir eru spjaddir.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Vlaanderen (Flandre)
| Landslutur | Niðurlendskt heiti | Franskt heiti | Vídd í km2 | Fólkatal | Høvuðsbýur |
|---|---|---|---|---|---|
| Antwerpen | Antwerpen | Anvers | 2 867 | 1 700 000 | Antwerpen |
| Limburg | Limburg | Limbourg | 2 422 | 826 000 | Hasselt |
| Oost-Vlaanderen | Oost-Vlaanderen | Flandre-Orientale | 2 982 | 1 400 000 | Gent |
| Vlaams-Brabant | Vlaams-Brabant | Brabant flamant | 2 106 | 1 000 000 | Leuven |
| West-Vlaanderen | West-Vlaanderen | Flandre-Occidentale | 3 125 | 1 100 000 | Brugge |
Wallonie (Wallonië)
| Landslutur | Franskt heiti | Niðurlendskt heiti | Vídd í km2 | Fólkatal | Høvuðsbýur |
|---|---|---|---|---|---|
| Hainaut | Hainaut | Henegouwen | 3 786 | 1 300 000 | Mons |
| Liège | Liège | Luik | 3 862 | 1 000 000 | Liège |
| Lúxemborg | Luxembourg | Luxemburg | 4 443 | 264 000 | Arlon |
| Namur | Namur | Namen | 3 666 | 472 000 | Namur |
| Brabant-Wallon | Brabant-Wallon | Waals-Brabant | 1 093 | 373 000 | Wavre |
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Longu í 16. øld tók stórur klædnaídnaður seg upp uttan um býir sum til dømis Brúgge, ið er kendur fyri síni knipplingamynstur. Í mong ár hevur tungídnaður, serliga kolavinna og stálídnaður, verið týdningarmikil vinnuvegur, men hann er nú um at hvørva. Í staðin er komin annar ídnaður, til dømis evnafrøðiídnaður og ravmagnsídnaður. Tænastuvinnan, t.d. bankavirksemi og fyrisiting, er so nógv vaksin, at har starvast tveir triðingar av belgisku verkafjøldini.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
| Lond í Evropa |
| Albania | Andorra | Armenia² | Aserbadsjan¹ | Belgia | Bosnia-Hersegovina | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finnland | Frakland | Georgia¹ | Grikkaland | Hvítarussland | Írland | Ísland | Italia | Kasakstan¹ | Kekkia | Kosovo | Kroatia | Kýpros² | Lettland | Liktinstein | Litava | Luksemburg | Lýðveldið Makedónia (FYROM) | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Niðurlond | Noreg | Pólland | Portugal | Rumenia | Russland¹ | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Sveis | Svøríki | Turkaland¹ | Týskland | Ukraina | Ungarn | Vatikanríkið |
| Sjálvstýrandi øki: Akrotiri og Dhekelia² | Áland | Føroyar | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man |
| 1. Land lutvíst í Asia. 2. Landafrøðiligani í Asia, men ofta roknað sum partur av Evropa av mentanarligum og søguligum ávum. |
| Lond í Evropeiska Samveldinum |
| Belgia | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finland | Frakland | Grikkaland | Írland | Italia | Kekkia | Kroatia| Kýpros | Lettland | Litava | Luksemburg | Malta | Niðurlond | Pólland | Portugal | Rumenia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Svøríki | Týskland | Ungarn |
|
Heimsins lond | Evropa |
| Lond í NATO |
| Albania | Belgia | Bulgaria | Estland | Danmark | Frakland | Grikkaland | Italia | Ísland | Kanada | Kekkia | Kroatia | Lettland | Litava | Luksemburg | Niðurlond | Noreg | Portugal | Pólland | Rumenia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Turkaland | Týskland | Ungarn | USA |