Italia

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Rebubblica italiana
Flagg Italia
(Flagg Italia)
Skjaldarmerki Italia
(Skjaldarmerki Italia)
Tjóðarslagorð: Onki
Tjóðsangur: Fratelli d'italia
EU location ITA.png
Alment mál Italskt
Høvuðsstaður Rom
Forseti Giorgio Napolitano
Forsætisráðharri Enrico Letta
Fullveldi 17. mars 1861
Vídd
 - tilsamans
 - vøtn (%)
 
301.230 km²
2,4
Íbúgvar
 - tilsamans 2006
 - tættleiki
 
58 133 509
197,5/km²
Gjaldoyra Evro
Tíðarøki UTC +1
Økisnavn á alnetinum .it
Telefonkota +39

Italia (italskt: Repubblica Italiana) er lýðveldi í Evropa. Italia hevur mark við Frakland, Sveis, Eysturríki, Slovenia, San Marino og Vatikan Býur. Høvuðsstaður er Rom, og londinum hevur umleið 60 mió íbúgvar. Høvuðsmálið er italskt. Flestu fólk í Italia eru katolikkar.

Innihaldsyvirlit

Søga [rætta]

Italia er land við ríkari søgu, og serliga tvey tíðarskeið: Rómverjatíðin í fornøld og endur reinartíðin, sum tók seg upp í 15. øld, hava veitt landinum dýran mentanararv. Hóast Italia nú á døgum er av fremstu ídnaðarlondum í heimunum, er stórur munur á ríku ídnaðarøkjunum fyri norðan og fátakækaru landbúnaðarøkjum fyri sunnan. Stóri búskaparligi munurin elvir til spenning í landinum og er ein av atvoldunum til mongu stjórnarskiftini.

Stóran part av søgu sínari hevur Italia verið sundurbýtt land. Fyrstu ferð ríkið varð sameint var í rómverjatíðini, tá ið máttmikla Rómverjaríkinum. Í miðøld var landið býtt sundur í mong ríki, og tað varð ikki savnað aftur fyrr enn í 1870.

Jarðskjálvti 2008 [rætta]

Mánadagin 6. apríl í 2009 varð Abruzzo-landsparturin í Italia raktur av einum jarðskjálvta, ið varð máldur til 6,3 á richterstiganum. 308 fólk lótu lív. Skjálvtin legði m.a. í oyði søguliga miðbýin í landspartahøvuðsstaðnum L’Aquila, ið varð harðast rakti býurin í landspartinum.

Fólkatalsfrøði [rætta]

Fólkatalið í Italia er vaksið nógv síðan 1861

Landfrøði [rætta]

Kort yvir tær 20 regiónirnar í Italia

Stivlaskapaða landið er norðan úr høgu, jøkulklæddu Alpunum suður í turra, heita fjallalendið, langt suðuri í Miðjarðarhavi. Sardinia og Silkioy, ið eru størstu oyggjar í Miðjarðarhavi, hoyra báðar til Italia. Beint sunnan fyri Sikiloy er lítla sjálvstøðuga oyggjalandið Malta. Á italska meginlandinum eru tvey smá ríki, San Marino og Vatikanríkið. Róm, eisini kallaður tann ævigi býurin, er høvuðsstaðurin. Navnið tann ævigi ber hann av sonnum.

Regiónir [rætta]

Italia er býtt sundur í 20 fyrisitingarligar regiónir:

Región Høvuðsbýur Stødd (km²) Stødd (sq mi) Fólkatal
Abruzzo L'Aquila 10.763 4.156 1.342.177
Aosta Valley Aosta 3.263 1.260 128.129
Apulia Bari 19.358 7.474 4.090.577
Basilicata Potenza 9.995 3.859 587.680
Calabria Catanzaro 15.080 5.822 2.011.537
Campania Napoli 13.590 5.247 5.833.131
Emilia-Romagna Bolonja 22.446 8.666 4.429.766
Friuli-Venezia Giulia Trieste 7.858 3.034 1.235.761
Lazio Róm 17.236 6.655 5.724.365
Liguria Genova 5.422 2.093 1.616.993
Lombardia Milano 23.844 9.206 9.909.348
Marche Ancona 9.366 3.616 1.564.886
Molise Campobasso 4.438 1.713 319.834
Piemonte Torino 25.402 9.808 4.456.532
Sardinia Kagliari 24.090 9.301 1.675.286
Sisilia Palermo 25.711 9.927 5.050.486
Tuskana Firenze 22.993 8.878 3.749.074
Trentino-Alto Adige/Südtirol Trento 13.607 5.254 1.036.639
Umbria Perugia 8.456 3.265 906.675
Veneto Venezia 18.399 7.104 4.936.197

Størri býir [rætta]

Nakrir av størru býunum í Italia eru: Milano, Firense, Torino, Napoli, Róm, Palermo, Bologna, Venesia, Cagliari, Bari og Genova.

Hygg eisini at [rætta]

Keldur [rætta]


Útvortis ávísing [rætta]


Lond í Evropa
Albania | Andorra | Armenia² | Aserbadsjan¹ | Belgia | Bosnia-Hersegovina | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finnland | Frakland | Georgia¹ | Grikkaland | Hvítarussland | Írland | Ísland |
Italia | Kasakstan¹ | Kekkia | Kosovo | Kroatia | Kýpros² | Letland | Liktinstein | Litava | Luksemburg | Lýðveldið Makedónia (FYROM) | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Niðurlond | Noreg |
Pólland | Portugal | Rumenia | Russland¹ | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Sveis | Svøríki | Turkaland¹ | Týskland | Ukraina | Ungarn | Vatikanríkið
Sjálvstýrandi øki: Akrotiri and Dhekelia² | Áland | Føroyar | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man |
1. Land lutvíst í Asia. 2. Landafrøðiligani í Asia, men ofta roknað sum partur av Evropa av mentanarligum og søguligum ávum.



Flag of Europe.svg
Lond í Evropeiska Samveldiðnum
Flag of Europe.svg
Belgia | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finland | Frakland | Grikkaland | Írland | Italia | Kekkia | Kýpros | Letland | Litava | Luksemburg | Malta | Niðurlond | Pólland | Portugal | Rumenia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Svøríki | Týskland | Ungarn


Heimsins lond | Evropa


Flag of NATO.svg
Flag of NATO.svg
Lond í NATO
Belgia | Bulgaria | Estland | Danmark | Frakland | Grikkaland | Italia | Ísland | Kanada | Kekkia | Letland | Litava | Luksemburg | Niðurlond | Noreg | Portugal | Pólland | Rumenia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Turkaland | Týskland | Ungarn | USA