Italia

Rebubblica italiana

(Flagg Italia) (Skjaldarmerki Italia)
Tjóðarslagorð: Onki
Tjóðsangur: Fratelli d'italia
Alment mál	Italskt
Høvuðsstaður	Rom
Forseti	Giorgio Napolitano
Forsætisráðharri	Enrico Letta
Fullveldi	17. mars 1861
Vídd  - tilsamans  - vøtn (%)	301.230 km² 2,4
Íbúgvar  - tilsamans 2006  - tættleiki	58 133 509 197,5/km²
Gjaldoyra	Evro
Tíðarøki	UTC +1
Økisnavn á alnetinum	.it
Telefonkota	+39

Italia (italskt: Repubblica Italiana) er lýðveldi í Evropa. Italia hevur mark við Frakland, Sveis, Eysturríki, Slovenia, San Marino og Vatikan Býur. Høvuðsstaður er Rom, og londinum hevur umleið 60 mió íbúgvar. Høvuðsmálið er italskt. Flestu fólk í Italia eru katolikkar.

Søga

Italia er land við ríkari søgu, og serliga tvey tíðarskeið: Rómverjatíðin í fornøld og endur reinartíðin, sum tók seg upp í 15. øld, hava veitt landinum dýran mentanararv. Hóast Italia nú á døgum er av fremstu ídnaðarlondum í heimunum, er stórur munur á ríku ídnaðarøkjunum fyri norðan og fátakækaru landbúnaðarøkjum fyri sunnan. Stóri búskaparligi munurin elvir til spenning í landinum og er ein av atvoldunum til mongu stjórnarskiftini.

Stóran part av søgu sínari hevur Italia verið sundurbýtt land. Fyrstu ferð ríkið varð sameint var í rómverjatíðini, tá ið máttmikla Rómverjaríkinum. Í miðøld var landið býtt sundur í mong ríki, og tað varð ikki savnað aftur fyrr enn í 1870.

Jarðskjálvti 2008

Mánadagin 6. apríl í 2009 varð Abruzzo-landsparturin í Italia raktur av einum jarðskjálvta, ið varð máldur til 6,3 á richterstiganum. 308 fólk lótu lív. Skjálvtin legði m.a. í oyði søguliga miðbýin í landspartahøvuðsstaðnum L’Aquila, ið varð harðast rakti býurin í landspartinum.

Fólkatalsfrøði

Fólkatalið í Italia er vaksið nógv síðan 1861

Landfrøði

Kort yvir tær 20 regiónirnar í Italia

Stivlaskapaða landið er norðan úr høgu, jøkulklæddu Alpunum suður í turra, heita fjallalendið, langt suðuri í Miðjarðarhavi. Sardinia og Silkioy, ið eru størstu oyggjar í Miðjarðarhavi, hoyra báðar til Italia. Beint sunnan fyri Sikiloy er lítla sjálvstøðuga oyggjalandið Malta. Á italska meginlandinum eru tvey smá ríki, San Marino og Vatikanríkið. Róm, eisini kallaður tann ævigi býurin, er høvuðsstaðurin. Navnið tann ævigi ber hann av sonnum.

Regiónir

Italia er býtt sundur í 20 fyrisitingarligar regiónir:

Región	Høvuðsbýur	Stødd (km²)	Stødd (sq mi)	Fólkatal
Abruzzo	L'Aquila	10.763	4.156	1.342.177
Aosta Valley	Aosta	3.263	1.260	128.129
Apulia	Bari	19.358	7.474	4.090.577
Basilicata	Potenza	9.995	3.859	587.680
Calabria	Catanzaro	15.080	5.822	2.011.537
Campania	Napoli	13.590	5.247	5.833.131
Emilia-Romagna	Bolonja	22.446	8.666	4.429.766
Friuli-Venezia Giulia	Trieste	7.858	3.034	1.235.761
Lazio	Róm	17.236	6.655	5.724.365
Liguria	Genova	5.422	2.093	1.616.993
Lombardia	Milano	23.844	9.206	9.909.348
Marche	Ancona	9.366	3.616	1.564.886
Molise	Campobasso	4.438	1.713	319.834
Piemonte	Torino	25.402	9.808	4.456.532
Sardinia	Kagliari	24.090	9.301	1.675.286
Sisilia	Palermo	25.711	9.927	5.050.486
Tuskana	Firenze	22.993	8.878	3.749.074
Trentino-Alto Adige/Südtirol	Trento	13.607	5.254	1.036.639
Umbria	Perugia	8.456	3.265	906.675
Veneto	Venezia	18.399	7.104	4.936.197

Størri býir

Nakrir av størru býunum í Italia eru: Milano, Firense, Torino, Napoli, Róm, Palermo, Bologna, Venesia, Cagliari, Bari og Genova.

Hygg eisini at

• Rom