Niðurlond

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Koninkrijk der Nederlanden
Flagg Niðurlond
(Flagg Niðurlond)
Skjaldarmerki Niðurlond
(Skjaldarmerki Niðurlond)
Tjóðarslagorð: Je maintiendrai
Tjóðsangur: Wilhelmus
EU-Netherlands.svg
Alment mál Niðurlendskt
Høvuðsstaður Amsterdam
Kongur Willem-Alexander
Forsætisráðharri Mark Rutte
Fullveldi 1581/1648
Vídd
 - tilsamans
 - vøtn (%)
 
41 526 km²
18,41
Íbúgvar
 - tilsamans 2013
 - tættleiki
 
16,751,323
482/km²
Gjaldoyra Evro
Tíðarøki UTC +1
Økisnavn á alnetinum .nl
Telefonkota +31

Niðurlond ella Háland ella Holland er eitt kongaríki í Evropa. Í norðri hevur Niðurlond mark við Norðsjógvin, í eystri við Týskland, og í suðri við Belgia.

Niðurlendingar eru kendir fyri at hava víðskygda og frílynta samfelagsáskoðan.

Søga[rætta | rætta wikitekst]

Í 16. og 17. øld sigldu niðurlendskir sjófarar og keypmenn burtur í fjarskotin lond at finna ríkidømi. Niðurlendingar tóku mong hjálond, og niðurlendska hjálandaríkið var úr Landsynningsásia til Norðuramerika. Handil hevur enn stóran týdning í Niðurlondum.

Í 1609 slitu sjey protestantiskir landslutir fyri norðan í Niðurlondum frá Habsborgararíkinum. Í 1650-árunum vóru hesir landslutir vorðnir ovurríkir av handli við Asia og Amerika. Dugnaligir jødar og protestantar flýddu hagar í hópatali úr katólsku londunum Fraklandi og Spania. Frælsa niðurlendska samfelagið eggjaði til, at uppfinningar og hugskot komu út ímillum manna. Vísindamaðurin Christiaan Huygens (1629-1695) gjørdi øll bilsin, tá ið hann avdúkaði, at ljósið flytur seg í bylgjum. Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723) varnaðist, hvussu blóðið er sett saman. Múgvandi handilsmenn lótu byggja høg hús, galvarnir vórðu laðaðir sum røkur, og teir bíløgdu listaverk hjá mætum listamonnum sum Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669) og Johannes Vermeer (1632-1675) at hava til prýðis.

Politikkur[rætta | rætta wikitekst]

Í Beneluks er aktiv deyðshjálp lóglig. Niðurlendska lóggávan sigur, at øll niður til 12 ár kunnu nýta hendan møguleikan [1].

Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]

Um triðingur av Niðurlondum hevur áður staðið i sjógvi. Meginparturin av hesum lendinum verður nýttur sum akurlendi og beiti, men ein fjórðingur av tí er nýtt til byggilendi, vegir og fríøki. Av tí at stórur partur av landinum er ájavnt sjóvarmálan ella undir, er mangan stórur vandi fyri vatnflóð. Til tess at forða fyri hesum eru gjørdar ovurstórar byrgingar, og ógvuliga væl verður fylgt við, hvussu høgt sjógvurin stendur.

Landslutir[rætta | rætta wikitekst]

Flagg Landslutur Høvuðsbýur Størsti býur Vídd (km²) Fólkatal[2]
31-09-2013
Fólkatættleiki
(/km²)
Flag Drenthe.svg Drenthe Assen Assen 2 639 489 155 185
Flevolandflag.svg Flevoland Lelystad Almere 1 415 399 825 282
Frisian flag.svg Friesland Leeuwarden Leeuwarden 3 340 646 401 194
Gelderland-Flag.svg Gelderland Arnhem Nijmegen 4 970 2 019 196 406
Flag Groningen.svg Groningen Groningen Groningen 2 325 582 908 251
NL-LimburgVlag.svg Limburg Maastricht Maastricht 2 150 1 120 332 521
North Brabant-Flag.svg Noord-Brabant 's-Hertogenbosch Eindhoven 4 914 2 478 687 504
Flag North-Holland, Netherlands.svg Noord-Holland Haarlem Amsterdam 2 665 2 737 540 1 027
Flag of Overijssel.svg Overijssel Zwolle Enschede 3 324 1 139 462 343
Utrecht (province)-Flag.svg Utrecht Utrecht Utrecht 1 383 1 251 266 905
Flag of Zeeland.svg Zeeland Middelburg Middelburg 1 784 380 864 213
Flag Zuid-Holland.svg Zuid-Holland Den Haag Rotterdam 2 808 3 572 409 1 272
Niðurlond 33 718 16 818 045 499

Størstu býir[rætta | rætta wikitekst]

Býur Fólkatal Landslutur
1 Amsterdam 780 000 Noord-Holland
2 Rotterdam 610 000 Zuid-Holland
3 Den Haag 494 000 Zuid-Holland
4 Utrecht 311 000 Utrecht
5 Eindhoven 215 000 Noord-Brabant
6 Tilburg 206 000 Noord-Brabant
7 Groningen 190 000 Groningen
8 Almere 190 000 Flevoland
9 Breda 174 000 Noord-Brabant
10 Nijmegen 164 000 Gelderland
11 Enschede 157 000 Overijssel
12 Apeldoorn 156 000 Gelderland
13 Haarlem 147 000 Noord-Holland
14 Arnhem 141 000 Gelderland
15 Zaanstad 140 000 Noord-Holland
16 Amersfoort 135 000 Utrecht
17 's-Hertogenbosch 134 000 Noord-Brabant
18 Haarlemmermeer 132 000 Noord-Holland
19 Maastricht 122 000 Limburg
20 Dordrecht 119 000 Zuid-Holland

Fólkið[rætta | rætta wikitekst]

Niðurlendingar eru eitt blandað fólk. Mong fólk úr gomlu niðurlendsku hjálondunum í Landsynningsásia og Suðuramerika búsettu seg í Niðurlondum í 1940- og 1950-árunum. Tilflytingin helt fram í 1960-árunum, tá ið mangir fremmandaverkamenn úr Suðurevropa, Marokko og Turkalandi komu til Niðurlanda. Tilflutta fólkið er nú fimtingurin av fólkinum í teimum stóru býunum. Niðurlendingar eru erpnir av frílynta tilflytara- og flóttafólkapolitikki sínum.

Búskapur[rætta | rætta wikitekst]

Mong fleirtjóðafeløg eru niðurlendsk, og vinningurin hjá hesum feløgum er helvtin av inntøkum landsins.

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  1. http://news.nationalpost.com/2013/12/12/belgium-euthanasia/
  2. "Bevolking; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en regio, 1 januari". Statistics Netherlands. 2013. http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=03759NED&D1=0&D2=129-132&D3=0,5-16,101-902&D4=21-22&HDR=T,G2&STB=G1,G3&VW=T. Heintað 10. januar 2014. 

Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]

Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


Lond í Evropa
Albania | Andorra | Armenia² | Aserbadsjan¹ | Belgia | Bosnia-Hersegovina | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finnland | Frakland | Georgia¹ | Grikkaland | Hvítarussland | Írland | Ísland |
Italia | Kasakstan¹ | Kekkia | Kosovo | Kroatia | Kýpros² | Lettland | Liktinstein | Litava | Luksemburg | Lýðveldið Makedónia (FYROM) | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Niðurlond | Noreg |
Pólland | Portugal | Rumenia | Russland¹ | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Sveis | Svøríki | Turkaland¹ | Týskland | Ukraina | Ungarn | Vatikanríkið
Sjálvstýrandi øki: Akrotiri og Dhekelia² | Áland | Føroyar | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man
1. Land lutvíst í Asia. 2. Landafrøðiligani í Asia, men ofta roknað sum partur av Evropa av mentanarligum og søguligum ávum.


Flag of Europe.svg
Lond í Evropeiska Samveldiðnum
Flag of Europe.svg
Belgia | Bulgaria | Danmark | Estland | Eysturríki | Finland | Frakland | Grikkaland | Írland | Italia | Kekkia | Kroatia| Kýpros | Lettland | Litava | Luksemburg | Malta | Niðurlond | Pólland | Portugal | Rumenia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Svøríki | Týskland | Ungarn


Heimsins lond | Evropa


Flag of NATO.svg
Flag of NATO.svg
Lond í NATO
Albania | Belgia | Bulgaria | Estland | Danmark | Frakland | Grikkaland | Italia | Ísland | Kanada | Kekkia | Kroatia | Lettland | Litava | Luksemburg | Niðurlond | Noreg | Portugal | Pólland | Rumenia | Slovakia | Slovenia | Spania | Stóra Bretland | Turkaland | Týskland | Ungarn | USA