Jóansøka

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Skrúðgonga á Jóansøku í Vági 2012 við luttøku av skótunum og lokalum ítróttarfólki
Tríggjar pisur í Vági.

Jóansøkadonskum Sankt Hans) er høgtíð á miðsumri, 24. juni. Jóansøka eitur eftir Jóhannesi Doyparanum í Bíbliuni. Sambært Lukasar evangelium kap. 1, v. 36 var Jóhannes 6 mánaðir eldri enn Jesus, og soleiðis er føðingardagurin ásettur til 24. juni.

Í grannalondum okkara, eitt nú í Danmark, er siður at brenna bál á jóansøku - og ofta er bálið prýtt við eini dukku, ið skal ímynda eina heks. Hesin siður at brenna bál hevur uppurnaliga til endamáls at styggja tað ónda burtur. Við eini "heks" á bálinum er hetta gjørt meira ítøkiligt. Siðurin at brenna jóansøkubál er nýggjur í Føroyum, men hevur í hvussu er verið vanligur seinnu árini - sum eitt hugnaligt og sosialt tiltak eitt góðveðurskvøld.

At stevna verður hildin í Suðuroynni er ikki so gamal siður; byrjanin til jóansøku varð, at suðringar í 1923 avgjørdu at halda ólavsøku á Tvøroyri. Møguliga komst hetta av, at arbeiðsgevarum ikki dámdi, at stórur partur av arbeiðsstyrkini rýmdi til Havnar í fleiri dagar á hvørjum ári. Árið eftir, í 1924, broyttist tíðspunktið fyri jóansøkuni kortini til síðst í juni, samstundis sum danir halda Skt. Hans.

Jóansøka verður hildin sum bygdastevna í Suðuroy 24. juni ella nærmasta vikuskifti beint eftir 24. juni. Vanliga er Jóansøkan seinasta vikuskifti í juni. Eins og fleiri av hinum summarstevnunum í Føroyum er kappróður ein týðandi partur av stevnuni. Stevnan verður hildin annaðhvørt ár í Vági (líka ár) og annað hvørt ár á Tvøroyri (ólíka ár).

Vanligt er, at nýfloygdar pisur fara á Jóansøku at hátíðarhalda prógvið og annars vera saman eina seinastu ferð. Pisufundur plagar eisini at vera fríggjadagin á Jóansøku.

Í 2006 varð fyrsti Jóansøkufestivalurin hildin, tað var tónleikatiltak á Jóansøku. Seinastu árini hevur hann tó bert verið hildin á Tvøroyri.

Jóansøkumyndir[rætta | rætta wikitekst]

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  • Ólavsøkan, ið gjørdist jóansøka. Í: Myndablaðið NÚ, nr. 4, 1984

Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]