Konstantinopel (søguligur býur)

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Jump to navigation Jump to search
Kortið yvir Konstantinopel frá (1422) av Cristoforo Buondelmonti er tað elsta kortið ið finst yvir býin, og tað einasta frá tíðini áðrenn turkisku hertøkuna í 1453.
Modell av Konstantinopel í bysantinska tíðarskeiðnum

Konstantinopel (grikskt: Κωνσταντινούπολις; latínskt Constantinopolis; osmannara turkiskt قسطنطینية, Kostantiniyyé) var frá 330 til 1930 navnið á býnum, sum í dag verður nevndur Istanbul í Turkalandi. Áðrenn hetta æt býurin Byzans ella Byzantium. Navnið Konstantinopel fekk býurin tá keisarin Konstantin hin Stóri flutti rómverska høvuðstaðin úr Rom og hagar. Í 12. øld var Konstantinopel størsti býur í Europa.

Rómverjaríkið fór í tvíningar gjørdist Konstantinopel høvuðsstaður í eysturrómverska, ella bysantinska ríkinum við høvuðsæstinum hjá økumeniska patriarkatinum hjá ortodoksu kirkjuni. Millum grikkar varð býurin bert nevndur i Poli (býurin), tí hann var miðdepul í griksa heiminum. Nútíðar navnið Istanbul sigst stava frá miðaldargrikskum "εἰς τὴν Πόλιν" (framborið [is tim ˈbolin]), ið merkir "til býin". Hetta skal sipa til at hetta var einasti stórbýur í økinum. Norðbúgvar kallaðu býin Miklagarð.

Konstantinopel varð hertikin í tí 4 krossferðini í 1204 og til endans hertikin av osmanskum turkum í 1453 og av teimum gjørdur til høvuðstað í osmanska ríkinum.