Kinversk tekn

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Orðið Hàn Zì sum týðir 'kinversk skrifttekn' skrivað við siðbundnum teknum (tey bæði til høgru) og við skrift sum er gjørd meira einføld (til vinstru)

Kinversk skrifttekn (kinesisk) ella Hanzi (kinverskt mál: 漢字 einkult kinverskt: 汉字, pinyin: Hànzì; Hàn-folksins skrifttekn, eisini rópt sinogramm) er eitt sett á fleiri túsund fonetiskt-piktografiskum teknum, sum verða brúkt fyri at skriva á kinverskum, japonskum og koreanskum, og harumframt eldri sløg av vjetnamesiskum.

Teknsettið er í Teivan, Suðurkorea, Norðurkorea og Japan kent sum ávikavist hancha, hanja, hangul og kanji. Hvørt tekn sær stendur fyri eitt stavilsi. 30% av teknunum sum verða nýtt dagliga eru einstavilsisorð. Restin er fleirstaviliesorð har týdningurin av teknunum avhongur av, hvørjum tekni/teknum tað stendur saman við. Tey flestu orðini krevja tvey tekn fyri at kunna verða søgd.[1]

Umframt teir regionalu variantarnir, verður tað eisini skilt millum tvey sett av teknum, eitt siðbundi og eitt einkult sett, sum ofta hevur færri pennastrok pr. tekn. Tað siðbundnað settið verður í dag brúkt í Teivan og eisini í størri mun í Hongkong, meðan tað einkla settið av teknum alment er standard í meginlands-Kina, og hjá kinverjum, sum búgva í Singapor og Maleisia.

Søgulig menning[rætta | rætta wikitekst]

Arkaiskt Seglskrift Siðbundið Hànzì Einkult Hànzì Pīnyīn Týðing
Ren arch.png Ren sigil.png rén Maður/menniskja
Nuu arch.png Nuu sigil.png Kvinna (kvinnulig)
Zi arch.png Zi sigil.png Barn
Ri arch.png Ri sigil.png Sól
Yue arch.png Yue sigil.png yuè Máni
Shan arch.png Shan sigil.png shān Fjall
Chuan arch.png Chuan sigil.png chuān Á
Shui arch.png Shui sigil.png shuǐ Vatn
Yu arch.png Yu sigil.png Regn
Zhu arch.png Zhu sigil.png zhú Bambus
Mu arch.png Mu sigil.png Træ
Ma arch.png Ma sigil.png Hestur
Niao arch.png Niao sigil.png niǎo Fuglur
Gui arch.png Gui sigil.png guī Skjaldbøka
Long arch.png Long sigil.png lóng Dreki

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

  1. DeFrancis: The Chinese Language fact and fantasy. "The Monosyllabic Myth"