Monsunar

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Summarmonsunurin dregur slavna luft úr Indiahavi inn yvir Ásia.

Monsunar eru vindar, sum broyta ætt, alt eftir hvør árstíðin er. Monsun­ vindar eru um alt Suðurásia og eru orsøk til heilt serlig veðurfyri­brigdi. Um summarið verður landið inni í landinum í Ásia skjótari hitað enn havið. Luftin yvir landøkið verður hitað og fer uppeftir. Tá taka lágtrýst seg upp yvir land, sum súgva slavna luft frá havinum til sín. Frá mai til september streymar summarmonsunurin frá Indiahavi inn yvir Ásia. Tá ið tann slavna luftin uttan av havinum kemur inn yvir land, verður hon noydd upp eftir. Hon verður køld, og tað fer at regna. Glopraregn, monsunregn, kann koma við summarmonsuninum. Í vetrarhálvuni skiftir vindurin ætt. Tá taka hátrýst seg upp yvir kalda landið, sum kólnar skjótari enn havið. Tann kalda og turra luftin í hátrýstinum streymar út ímóti havinum, har trýstið er lægri. Talan er um vetrarmonsunin. Í tíðini millum vetur og summar kann veðrið vera ógvuliga umskiftandi. Tá kunnu til dømis harðar ódnir raka strandaøkini í Bangladesj. Monsunregn elvir ofta til vatnflóð.