Fyrri veraldarbardagi

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita
Fyrri veraldarbardagi
WWImontage.jpg
Ovast við klokkuni: Eftir granatspreinging í slagnum við Somme, Mark V tanks fara um Hindenburg Linjuna, HMS Irresistible søkkur eftir at hava siglt á eina minu í Dardanellunum, ein bretsk herdeild við Vickersmaskinbyrsu og gassmasku í Slagnum við Somme, Albatros D.III hermenn við Jagdstaffel 11
Dato 28. juli 1914 – 11. november 1918
(4 ár og 3 mánaðir)
Staður Evropa, Afrika, Miðeystur, Stillahavsoyggjar, Kina og uttanfyri strendurnar í Suður- og Norðuramerika
Úrslit Tey sameindu sigraðu
Stríðandi partar

Sameindu veldini
Frakland Frakland
Stóra Bretland Stóra Bretland

Russland Russland
Italia Italia (1915–18)
 United States (1917–18)
Japan Japan
Serbia Serbia
 Belgium
Montenegro Montenegro
Portugal Portugal (1916–18)
Rumenia Rumenia (1916–18)
Grikkaland Grikkaland (1917–18)
Teiland Siam (1917–18)

...og aðrir

Miðveldini
Týskland Týskland
 Austria-Hungary
 Ottoman Empire
Bulgaria Bulgaria (1915–18)
Co-belligerents
Jabal Shammar

...og aðrir
Kommandantar og leiðarar

Leiðarar hjá teimum sameindu
French Third Republic Georges Clemenceau
French Third Republic Raymond Poincaré
French Third Republic Ferdinand Foch
Bretska heimssamfelagið George V
Bretska heimssamfelagið H. H. Asquith
Bretska heimssamfelagið David Lloyd George
Russian Empire Nicholas II
Russian Empire Nicholas Nikolaevich
Russian Empire Aleksei Brusilov
Kingdom of Italy Victor Emmanuel III
Kingdom of Italy Vittorio Orlando
Kingdom of Italy Paolo Boselli
Kingdom of Italy Antonio Salandra
USA Woodrow Wilson
USA John J. Pershing
Kingdom of Romania Ferdinand I
Kingdom of Romania Constantin Prezan
Empire of Japan Taishō
Kingdom of Serbia Peter I
Kingdom of Serbia Radomir Putnik

...og aðrir

Miðveldini, leiðarar
German Empire Wilhelm II
German Empire Paul von Hindenburg
German Empire Erich Ludendorff
German Empire Erich von Falkenhayn
German Empire Helmuth von Moltke
Eysturríki-Ungarn Franz Joseph I
Eysturríki-Ungarn Karl I
Eysturríki-Ungarn Conrad von Hötzendorf
Eysturríki-Ungarn Arz von Straußenburg
Osmanska Ríkið Mehmed V
Osmanska Ríkið Talaat Pasha
Osmanska Ríkið Enver Pasha
Osmanska Ríkið Djemal Pasha
Kingdom of Bulgaria Ferdinand I
Kingdom of Bulgaria Nikola Zhekov

...og aðrir
Styrki

Russian Empire 12 000 000
Bretska heimssamfelagið 8 841 541[1][2]
French Third Republic 8,660,000[3]
Kingdom of Italy 5 615 140
USA 4 743 826
Kingdom of Romania 1 234 000
Empire of Japan 800 000
Kingdom of Serbia 707 343
Belgia 380 000
Kingdom of Greece 250 000

Total: 42 959 850[4]

German Empire 13 250 000
Eysturríki-Ungarn 7 800 000
Osmanska Ríkið 2 998 321
Kingdom of Bulgaria 1 200 000

Tilsamans: 25 248 321[4]
Mansskaði og tap
Dripnir hermenn:
5 525 000
Særdir hermenn:
12 831 500
Saknaðir hermenn:
4 121 000
Tilsamans:
22 477 500 KIA, WIA ella MIA
...fleiri smálutir.
Dripnir hermenn:
4,386,000
Særdir hermenn:
8 388 000
Saknaðir hermenn:
3 629 000
Tilsamans:
16 403 000 KIA, WIA ella MIA
...fleiri smálutir.
Hernaðarligar samgongur undir Fyrra veraldarbardaga.

Fyrri veraldarbardagi (enskt: World War I, WW1; danskt: Første verdenskrig) (upprunaligt Tað stóra kríggið) var eitt heimsumfatandi kríggj, ið vardi frá 1. august 1914 til 11. november 1918 og fevndi um stóran part av Evropa, Miðeystri, Afrika og partvís í Suðureystur Asia. Kríggið kostaði yvir níggju milliónir mannalív og gjørdist harvið eitt av teim blóðugastu kríggjum í veraldarsøguni.

Orsøkir til kríggið vóru m.a. verjusamgongur millum ymisk imperiir, har serliga Stórabretland og Frakland stóðu fyri fólkaræði, meðan t.d. Týskland og Eysturríki-Ungarn vóru keisaraveldi. Útloysandi faktorur bleiv "morðið í Sarajevo", sum var eitt morð framt av einum serbiskum bólki á krúnprinsin av Eysturríki-Ungarn. Sostatt byrjaði kríggið, sum eitt kríggj millum stórveldið Eysturríki-Ungarn og lítla Serbia. Men so komu fleiri lond uppí, tí mann hevði jú hesar ymsu hernaðarsamgongurnar. Nationalisma, m.a. í Serbia var eisini ein orsøk til kríggið og kapping um hjálond.

Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

Keldur
  1. "British Army statistics of the Great War". 1914-1918.net. http://www.1914-1918.net/faq.htm. Heintað 13 December 2011. 
  2. Figures are for the British Empire
  3. Figures are for Metropolitan France and its colonies
  4. 4.0 4.1 Tucker & Roberts 2005, p. 273
Fótnotur
  1. The United States did not ratify any of the treaties agreed to at the Paris Peace Conference.
  2. Bulgaria joined the Central Powers on 14 October 1915.
  3. The Ottoman Empire agreed to a secret alliance with Germany on 2 August 1914. It joined the war on the side of the Central Powers on 29 October 1914.
  4. The United States declared war on Austria-Hungary 7. desember 1917.
  5. Eysturríki was considered one of the successor states to Austria-Hungary.
  6. The United States declared war on Germany on April 6, 1917.
  7. Hungary was considered one of the successor states to Austria-Hungary.
  8. Although the Treaty of Sèvres was intended to end the war between the Allies and the Ottoman Empire, the Allies and the Republic of Turkey, the successor state of the Ottoman Empire, agreed to the Treaty of Lausanne.


Wikimedia Commons logo
Sí miðlasavnið