Julius Cæsar

Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Far til: navigatión, leita

Gaius Julius Caesar var rómverskur keisari 49 f.Kr. - 44 f.Kr. Julius Caesar yvirtók Gaul, sum eingin annar romari hevði megna at gjørt fyrr, og so fór hann eisini inní Bretland og Týskland. Av tí at hann hevði megna hettar, gjørdi tað at hann var sera høgt prísaður av fólkinum, men teir sum sótu í senatinum óttaðust fyri at hann var vorðin ov stórur, og sóðu hann til at vera ein vandi.

Aftaná Julius Cæsar hevði bart borgarakríggi niður, við at pompey bleiv dripin, so kundi Julius endiliga fara aftur til Róm, í 46 f.Kr. hevur Julius Cæsar alla magina hann hevur bíða eftir alt sítt lív, Róm er hansara. Cæsar skundar sær at umvæla býðin og broytur skatin og býggur eina koloni, hann er tann fyrsti leiðarin í Róm, sum fær eitt keisaraveldi. Julius Cæsar ger seg sjálvan til einaráðisharra fyri alt lívið, sum ger at hini í senatinum missa meir ella minnið teirra vald og at fólki missur rættin til fólkaræði. Romarir høvdu enn ein hatur fyri teir kongarnir sum høvdu veri fyri langari tíð síðani, tí valdi Julius Cæsar ikki at blíva kongur, men heldur at velja seg sjálvan sum einaráðisharra alt lívið. Brustus sum var leiðarin var "bjargingarmonnunum" sum teir kallaðu seg sjálvan, vóru bangnir fyri at senati skuldi missa alla sína magt og tí mátti okkurt gerast. Bjargingarmennirnir møtust ongantíð allar saman, men í lítlum bólkum hvørja ferð. teir sáu skjótt at einasta loysnin hjá teimum hvar at morda Julius Cæsar.

Tann 15. mars 44 f.Kr. høvdu teir planlagt at teir skuldu drepa Julius Cæsar, við at stinga hann til deyðis, við knívum sum teir goymdu undir teirra toga. Í tí Julius Cæsar kemur inn í senati, og á veg yvur á sítt pláss, reisa fleiri menn úr senatinum seg upp, og fara yvir til Cæsar. Tann fyrsti knívurin, blívur sendur ímótið Julius, men Cæsar klárar at flita seg undan, og tá koma øll hini sløgini. Einki ljóð kemur frá Julius, men tá ið hann sær at Brutus er ein av teimum, ið svíkja hann, sigur Julius á latín skuffaður "et tu Brute" sum merkjur, "eisini tú Brutus". Hann bleiv stungin 23 ferðir av fleiri ymiskum persónum, og fleiri av teimum vóru gamlir vinir hjá Julius. Tá ið Julius lá har doyggjandi, tá segði Brutus við Julius "hettar er hvat ið hendur við tyrannar". Brutus og bjargingarmennirnir hildu at nú høvdu teir bjarga senatinum, men har føru teir skeivir, tí fólki prísti Julius so nógv, tí hann hevði yvirtikið Gaul, og víst hvussu sterkt Róm er, at fólki hevndi morði á Julius við at drepa allar teir sum høvdu okkurt við morði á honum at gera, uttan teir sum kláraðu at flýggja.

Keldur[rætta | rætta wikitekst]